Home / Kennisbank
Gezichtsherkenning: technisch kan het, juridisch bijna nooit
Kort antwoord
Gezichtsherkenning valt onder bijzondere persoonsgegevens en is in Nederland in principe verboden. Er zijn smalle uitzonderingen, en toestemming van medewerkers telt zelden als geldige grond. Wat wel mag en meestal genoeg is: gezichtsdetectie — de camera ziet dat er iemand is, zonder te bepalen wie.
Detectie, herkenning en identificatie zijn drie dingen
| Wat | De camera bepaalt | Juridisch |
|---|
| Gezichtsdetectie | er is een gezicht in beeld | gewone camerabeelden |
| Kenmerken | ongeveer de leeftijd, of iemand een pet draagt | vraagt onderbouwing |
| Gezichtsherkenning | dit is een bekend persoon uit een lijst | in principe verboden |
Dat onderscheid is geen juridische haarkloverij. Bij detectie slaat de camera geen persoonskenmerk op; hij ziet alleen een vorm. Bij herkenning maakt hij een wiskundige beschrijving van iemands gezicht en vergelijkt die met een opgeslagen lijst. Die beschrijving is een biometrisch gegeven, en dat valt in de zwaarste categorie van de AVG.
Wat de wet zegt
Het verwerken van biometrische gegevens om iemand uniek te identificeren is verboden, tenzij je onder een van de smalle uitzonderingen valt. De twee die in de praktijk worden genoemd:
- Uitdrukkelijke toestemming. In een werkrelatie gaat dit vrijwel altijd mis: toestemming moet echt vrij gegeven zijn, en tussen werkgever en werknemer is dat zelden aan te tonen.
- Noodzakelijk voor authenticatie of beveiliging met een zwaarwegend algemeen belang. Denk aan de toegang tot een kerncentrale of een beveiligde ruimte met gevaarlijke stoffen. Een kantoorpand of een winkel valt hier niet onder.
Het gaat hier om de hoofdlijn; laat je bij een concrete situatie altijd juridisch adviseren voordat je iets inricht.
Wat wel kan, en meestal volstaat
Persoonsdetectie
De camera meldt dat er een mens loopt in plaats van een tak of een kat. Dat is waar de meeste vragen naar gezichtsherkenning eigenlijk over gaan: minder valse meldingen.
Zoeken op uiterlijke kenmerken
Achteraf in opnames zoeken op 'persoon met rode jas' of 'persoon met tas'. Dat scheelt uren terugkijken en raakt geen biometrie, mits je de gegevens niet aan een naam koppelt.
Toegang met een pas of code
Voor toegangscontrole is een pas, code of telefoon vrijwel altijd het praktischere antwoord: geen juridisch risico, en het werkt ook als iemand een muts op heeft.
De technische kant, als het wel mag
Voor de volledigheid: waar herkenning wel is toegestaan, is de eis streng. Het gezicht moet vrijwel recht in beeld, met genoeg pixels tussen de ogen, gelijkmatig belicht en scherp. Dat betekent een camera op ooghoogte in een doorloop, niet een overzichtscamera aan het plafond. Een camera die van bovenaf op een kruin kijkt, herkent niemand — hoeveel megapixels hij ook heeft.
Als iemand ons om gezichtsherkenning vraagt, vragen wij eerst wat het probleem is. In negen van de tien gevallen is dat 'te veel valse meldingen' of 'ik wil weten wie er binnenkwam' — en daar bestaan oplossingen voor die wel mogen.
Veelgestelde vragen
Mag ik gezichtsherkenning gebruiken in mijn bedrijf?
In principe niet. Biometrische identificatie is onder de AVG verboden, met smalle uitzonderingen die voor gewone kantoren, winkels en bedrijfspanden niet gelden. Toestemming van medewerkers is in een werkrelatie zelden een geldige grond.
Wat is het verschil met gezichtsdetectie?
Detectie constateert alleen dat er een gezicht in beeld is en slaat geen persoonskenmerk op. Herkenning maakt een biometrische beschrijving en vergelijkt die met een lijst. Alleen dat tweede valt onder het verbod.
Mag het wel bij mij thuis?
Voor puur huishoudelijk gebruik ligt dat anders, maar zodra je camera ook de stoep of de buren in beeld heeft, geldt de AVG gewoon. Wees hier terughoudend mee.
Wat kan ik dan wel doen tegen ongewenste bezoekers?
Persoonsdetectie om alleen meldingen te krijgen die kloppen, zoeken op uiterlijke kenmerken om snel iets terug te vinden, en toegangscontrole met pas of code. Dat dekt in de praktijk vrijwel elke wens.
Verder lezen: Beeldanalyse Privacymaskers Bewegingsdetectie
